De private sector wil samen met financiële instellingen en de overheid 10 tot 15 megawatt extra elektriciteitsvermogen realiseren om het tekort op het netwerk terug te dringen. Bedrijven willen daarvoor meer gebruikmaken van zonne-energie en batterijopslag en gedeeltelijk in hun eigen stroombehoefte voorzien. Het initiatief komt op een moment dat tijdens piekuren een vermogenstekort van ruim 30 megawatt bestaat en load-shedding bedrijven en huishoudens blijft treffen.

De plannen kwamen donderdag aan de orde tijdens een spoedoverleg van de Suriname Energy Chamber (SEC) in Het Park. Aan tafel zaten onder anderen vertegenwoordigers van N.V. Energiebedrijven Suriname (EBS), de Energie Autoriteit Suriname (EAS), het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, de vakbeweging en deskundigen.

SEC-voorzitter Orlando Olmberg vindt dat de problemen met de elektriciteitsvoorziening niet langer afzonderlijk kunnen worden aangepakt. De regering, energiesector, financiële instellingen en private sector zullen volgens hem gezamenlijk structurele oplossingen moeten vinden.
Tijdens het overleg werd vastgesteld dat de voortdurende load-shedding aanzienlijke gevolgen heeft voor zowel bedrijven als huishoudens. Tegelijkertijd moet EBS het verbruik voortdurend bewaken om te voorkomen dat het elektriciteitssysteem verder onder druk komt te staan of volledig uitvalt.

Bedrijven willen zelf opwekken
Een belangrijk onderdeel van de voorgestelde aanpak is het vergroten van de zelfopwekking door bedrijven. Daarbij wordt vooral gekeken naar zonne-energie in combinatie met Battery Energy Storage Systems. Met batterijopslag kan opgewekte elektriciteit worden opgeslagen en later worden gebruikt, onder meer wanneer de vraag naar stroom hoog is. Gesprekken met de overheid, EBS en financiële instellingen moeten duidelijk maken onder welke voorwaarden de private sector de beoogde 10 tot 15 MW kan realiseren. Verschillende bedrijven bereiden volgens de SEC al projecten voor die gezamenlijk ongeveer 2 MW aan vermogen kunnen opleveren.

Namens de EAS wees Anand Kalpoe erop dat uitbreiding van de opwekkingscapaciteit noodzakelijk is. De deelnemers vroegen daarnaast om betrouwbare, actuele en gecertificeerde gegevens over de energiesector, waaronder de jaarverslagen van EBS en informatie over het daadwerkelijk beschikbare opwekkingsvermogen. Ook ligt de mogelijkheid op tafel om particuliere investeerders meer ruimte te geven voor elektriciteitsproductie uit andere energiebronnen. In zo'n model kan de distributie bij EBS blijven, terwijl meerdere producenten elektriciteit aan het netwerk leveren. Volgens deskundigen moeten daarbij wel de bestaande subsidies en tariefstructuur worden meegenomen.

Vraag naar elektriciteit blijft groeien
Dat uitbreiding noodzakelijk is, blijkt volgens de betrokken organisaties ook uit de verwachte groei van de elektriciteitsvraag. Met ASFA, SHATA, AKMOS, KKF, VES, het Suriname Business Forum en andere bedrijfsorganisaties is afgesproken dat bedrijven hun toekomstige energiebehoefte zo vroeg mogelijk doorgeven. Alleen al de geplande bouw van zes tot negen hotels zou naar verwachting minstens 10 MW extra vermogen kunnen vragen. Zonder tijdige planning kan de druk op de elektriciteitsvoorziening daardoor verder toenemen.

Een kleine groep technische deskundigen gaat nu onderzoeken hoe de private sector samen met de overheid op korte termijn extra vermogen kan realiseren. Daarbij worden zowel de toekomstige behoefte van bedrijven als de structurele energieplannen van de regering betrokken.

Ook besparen
Meer productie alleen is volgens de deelnemers niet voldoende. Ook energiebesparing moet onderdeel worden van de aanpak. Voorgesteld is dat de regering binnen twee tot drie maanden een energiebesparingsplan opstelt en vervolgens controleert of de gestelde doelen worden gehaald.

Als mogelijkheden worden onder meer genoemd het uitschakelen van airconditioners wanneer deze niet noodzakelijk zijn en het benutten van daken van overheidsgebouwen voor zonnepanelen. Ook vinden de deelnemers dat de overheid en parastatale instellingen hun schulden aan EBS tijdig moeten voldoen. Vanuit de vakbeweging is daarnaast gevraagd om meer transparantie over de inzet van het vermogen van de Afobakadam. Door de aanhoudende droogte moeten de beschikbare waterreserves volgens informatie vanuit de regering voorzichtig worden beheerd. De vakbeweging heeft consumenten tegelijkertijd opgeroepen vooral tijdens piekuren bewust met elektriciteit om te gaan.

De kortetermijnmaatregelen moeten uiteindelijk aansluiten op een bredere hervorming van de sector. Volgens de SEC werkt de regering aan de publicatie van het Elektriciteit Sector Plan, dat richting moet geven aan de verdere ontwikkeling van de elektriciteitsvoorziening. Olmberg vindt dat het overleg nu moet worden gevolgd door concrete afspraken en uitvoering. De economische schade van de stroomonderbrekingen maakt het volgens hem noodzakelijk dat overheid en bedrijfsleven niet alleen naar tijdelijke oplossingen zoeken, maar ook investeren in voldoende capaciteit voor de langere termijn.